گاز co2 به عنوان یکی از متداول ترین گازهای اطفا حریق بشمار میرود . نارسانا بودن ، قیمت ارزان گاز co2 ، آسیب نرساندن به تجهیزات الکترونیکی ، سرعت عمل بالا ، نداشتن ضرر برای طبیعت ، سهولت در شارژ مجدد و قابلیت اطفا محدوده زیادی از مواد ، از جمله مزایای این گاز به شمار میرود. 

دی اکسید کربن گازی ست غیر قابل احتراق ، بی بو ،غیر سمی و سنگین تر از هوا که دارای چگالی 1/5 بوده و هادی الکتریسیته نیست . مکانیسم عمل آن هنگام حریق به سه صورت است :اول خفه کردن آتش با تشکیل یک لایه سنگین مقاوم در مقابل عبور هوا ، دوم رقیق کردن اکسیژن هوا در اطراف محوطه حریق و سوم سرد کردن آتش . دی اکسید کربن هنگام تبدیل فاز به ازای یک کیلوگرم مایع ، به 0/5 متر مکعب گاز افزایش حجم پیدا میکند . این نسبت مایع به گاز حدود 450 برابر است  ، تبدیل فاز از مایع به گاز نیز گرمای زیادی را جذب میکند . این گاز در مواقعی که ماده سوختی قادر به تولید اکسیژن برای ادامه حریق است کاربرد موثری ندارد .

از دیگر خصوصیات گاز co2 این است که باعث خسارت به مواد موجود در محیط حریق نمیشود . لذا در مواردی که مواد با ارزش دچار حریق شده اند مناسب تر از آب است .  co2 برای حریق های الکتریکی و الکترونیکی بسیار مناسب است زیرا بدلیل عدم هدایت برق و عدم وجود مواد باقیمانده باعث اتصال یا خرابی در سیستم های حساس نمی گردد . 

برای خاموش نمودن آتش ، تراکم co2 در هوا باید متناسب با ماده در حال اشتعال باشد ، لیکن به طور عمومی برای تمام حریق ها بایستی حداقل 34% تامین گردد . لذا برای هر متر مکعب از فضای محدوده حریق بایستی حداقل 0/68kg مایع co2 در نظر گرفته شود . این نسبت برای انواع حریق و مشخصات آن و همچنین اهمیت مواد در حال اشتعال میتواند تا 1/5kg برای هر متر مکعب افزایش یابد  .

چون بدنه این خاموش کننده فشار زیادی را باید متحمل گردد به همین علت  از فولاد و بدون درز ساخته میشود . گاز co2 از هوا سنگین تر و غیر قابل اشتعال است . به همین دلیل در هنگام اطفا بخوبی سطح آتش را پوشانده و جانشین اکسیژن و در نتیجه عمل اطفا بنحو احسن صورت میپذیرد .

از این خاموش کننده بیشتر در محل های بسته و برای اطفا تاسیسات الکتریکی و دستگاه های کامپیوتری استفاده میگردد ، بدلیل اینکه گاز مزبور در محل مصرف هیچ اثری از خود بجا نمیگذارد . این خاموش کننده ها معمولا قابل کنترل هستند . سر لوله خاموش کننده co2 به شکل قیفی یا شیپوری است و علت آن نیز این است 1 -  از سرعت زیاد گاز به هنگام خروج جلوگیری کرده و به آن اجازه انبساط میدهد .  2 - ماده اطفایی را به محل مورد نظر هدایت مینماید . 

اگر چه دی اکسد کربن سمی نیست ولی وقتی به میزان زیاد در فضای بسته برای اطفا حریق استفاده شود میتواند خطرناک باشد چنانچه یک سیلندر حاوی گاز کربنیک در یک محل بدون تهویه استفاده شود میزان اکسیژن را تقلیل میدهد و هر شخصی در آن محل باشد دچار بیهوشی یا حتی مرگ در اثر فقدان اکسیژن خواهد شد . بعلاوه ایجاد مه ناشی از co2  میتواند باعث کاهش دید و خطای ناشی از این امر گردد . چنانچه به هر علتی فشار داخل سیلندر افزایش یابد سوپاپ ایمنی که بر روی سیلندر تنظیم شده است عمل کرده و فشار اضافی تخلیه میگردد به همین دلیل نباید این سیلندر در زیر تابش مستقیم نور خورشید و یا در مجاورت دستگاههای حرارتی قرار گیرد . 

جهت کار با خاموش کننده ابتدا دسته حمل را در دست گرفته و پین ضامن را خارج کرده و دسته تخلیه را فشار میدهیم و باید مراقب بود که اعضای بدنه با شیپور تخلیه کننده تماسی پیدا نکنند ( در طی عملیات ) زیرا این قسمت بسیار سرد میباشد و باعث سوختگی در محل تماس میگردد . 

ضمنا در گروه های نجات برای شکار حیوانات موذی مانند مار و غیره از این خاموش کننده استفاده میشود . 

نوشتن دیدگاه